Jak pomóc wrażliwemu dziecku

Ten kto jest wrażliwy dobrze wie, jak czasami trudno jest żyć w głośnym i szybkim świecie, ciągłych zmian i wymagań. Wyobraźcie sobie jak trudno musi być wrażliwemu dziecku, które wszystko przeżywa intensywniej, doświadcza mocniej, czuje więcej.

Wyobraźcie sobie jak taki mały człowiek się czuje, gdy słyszy: -Przesadzasz! Wymyślasz! Jesteś nadwrażliwy! Uspokój się, bo już nie mogę słuchać Twojego marudzenia! Jesteś niegrzeczny. – Słysząc takie komunikaty dziecko myśli, że jest z nim coś nie tak. 

Za poziom wrażliwości odpowiada układ nerwowy, dzieci rodzą się z wrażliwością i wychowanie tego nie zmieni. Jednak możemy pomóc dzieciom nauczyć się żyć z wrażliwością i radzić z trudnościami. Akceptacja i zrozumienie przyniesie dziecku spokój i ukojenie. 

Emocje

Kiedy dziecko czuje nagły przypływ złości, nie rozumie co się z nim dzieje. Wpada w furie, bo nie radzi sobie ze złością. To normalne. To nie efekt złego wychowania, czy złej woli dziecka. Ilu dorosłych nie radzi sobie ze złością, mówi w złości przykre rzeczy innym, których wcale nie chciało powiedzieć? Tym bardziej małemu dziecku ciężko uporać się ze złością.

Z mojego doświadczenia uważam, że to co najlepsze może dać rodzic, to zrozumienie i akceptację. Wytłumaczyć dziecku co to za emocja, jak się objawia, jak sobie z nią radzić. A co najważniejsze wyjaśnić, że każdy czasami odczuwa złość.

Pracując z dziećmi zauważyłam, że dzieci często uważają, że nie można się złościć, bo złość jest zła. Dobrze jest pokazać dzieciom różnicę między emocją a zachowaniem – można czuć złość, ale nie można bić.

Złość jest naturalną emocją. Krytykowanie dziecka za to, że się złości sprawia, że dziecko zaczyna tłumić złości. Lepiej jest pokazać mu jak radzić sobie ze złością. Zamiast mówić „Jesteś niegrzeczny. Ale z Ciebie łobuz! Jak Ty się zachowujesz?! – Powiedz najspokojniej jak potrafisz: „Nie wolno bić, bo to boli” i pokaż sposoby odreagowania złości bez ranienia innych. Dziecko jest z natury dobre, tylko pewnych rzeczy jeszcze nie potrafi.

Dzieci wrażliwe intensywnie przeżywają różne emocje nie tylko złość, mogą być głośne czując radość, mieć „głupawkę”, czy smucić się z pozoru błahych rzeczy, tęsknić czy bać się częściej niż ich rówieśnicy. 

smutek

 

Relacje

Dzieci wrażliwe wydają się być nieśmiałe. Moim zdaniem potrzebują one po prostu dłuższego okresu adaptacji. Potrzebują mieć czas na obserwację. Wrażliwe dzieci dostrzegają wiele szczegółów i niuansów. Dostrzegają kto kogo lubi, jakie przeżywają emocje, co zmieniło się w otoczeniu. Wypychając dziecko do ludzi zaburzamy jego naturalny rytm. Dając czas, wzmacniamy poczucie pewności siebie i niezależności. Dziecko samo decyduje o tym jak i kiedy nawiązuje relacje, samo decyduje o sobie i może żyć w swoim tempie.

„Nie można być wolnym, jeśli nie jest się samodzielnym. Zatem, aby dziecko zdobyło niezależność, jego aktywne oznaki wolności osobistej muszą być akceptowane od najwcześniejszego dzieciństwa”. M. Montessori

Nadwrażliwość

Nadwrażliwość często doprowadza rodziców do irytacji. Cięgle coś jest nie tak, to za zimno, to bluzka drapie, to skarpetki za ciasne, to brzydkie zapachy, prześcieradło nierówno ułożone, czy metkę trzeba obciąć. To, co najlepszego można zrobić, to wziąć kilka oddechów i pomóc dziecku, bo ono nie wymyśla tylko rzeczywiście tak czuje.

Bardzo ważne jest uczenie dzieci samodzielności. Samodzielność buduje poczucie pewności siebie i sprawstwa. Kiedy dziecku będzie za ciepło, ściągnie bluzkę. Gdy metka będzie drapać odetnie ją. Gdy skarpetki będą za ciasne, założy inne i nawet jak będą nie do pary, to dziecko będzie czuło sprawstwo, a rodzic nie będzie wzywany przy każdym problemie.

Lęk przed zmianami

Dzieci wrażliwe obawiają się zmian. Każda zmiana jest dla nich wyzwaniem. Dla moich dzieci pomocne okazały się rozmowy, zabawy na role i bajki. Przed każdą zmianą mówiłam dzieciom o nowej sytuacji, opisywałam nowe miejsca, pokazywałam zdjęcia, opowiadałam co miłego tam na nie czeka. Kiedy nowe sytuacje były większymi wyzwaniami, jak na przykład pójście do przedszkola, niezwykle pomocne były bajki terapeutyczne. Rodzic sam może wymyślić taką bajkę dla swojego dziecka. Dziecko identyfikując się z bohaterem bajki nabiera odwagi, myśląc: jeżeli bohater sobie poradził, to ja też sobie poradzę. 

Obowiązki

Dzieci wrażliwe szybciej czują przeciążenie, dlatego istotne jest tak rozplanować obowiązki by się nie sumowały, a także zadbać o to, by dziecko miało czas na swobodną zabawę i odpoczynek. Niekorzystne jest też wyręczanie dziecka, ponieważ zabiera mu to poczucie sprawstwa. Zakończenie zadania przynosi dzieciom poczucie sukcesu, a to jet niezwykle ważne w budowaniu pewności siebie. Warto więc nie dawać dzieciom ani za trudnych, ani za łatwych zadań, tylko takie, w które włożą wysiłek i osiągną cel.

sukces

Krytyka

Dzieci wrażliwe intensywniej odczuwają krytykę. Coś co wydaje Ci się być neutralnym zwróceniem uwagi dla dziecka wrażliwego może być już krytyką, która go zawstydza i onieśmiela.

Podobnie z krzykiem, wydaje Ci się, że nie krzyczysz, a Twoje dziecko mówi – Nie krzycz na mnie.- Jest to informacja dla Ciebie, że dla niego to już jest krzyk. Dla dziecka wrażliwego delikatnie uniesiony głos może być odbierany jako krzyk. Pod wpływem krzyku czuje się zranione i bardzo to przeżywa.

Co robić? Kiedy można przemilczeć lepiej przemilczeć. Kiedy sytuacja wymaga zareagowania, zamiast mówić jak dziecko powinno coś zrobić, lepiej jest zapytać o jego zdanie, wspólnie poszukać rozwiązania np. wylało wodę i nie wytarło, zamiast krzyku czy reprymendy, można zapytać: Co należy zrobić jak wyleje się wodę? Więcej przykładów znajdziesz tutaj.

„Jak inni wierzyłam, że aby wpoić w dziecku ducha pracy i pokoju, niezbędne jest zachęcenie go przez pewnego rodzaju zewnętrzne nagrody, które schlebiałyby jego podłym uczuciom, takim jak obżarstwo, próżność czy egoizm. Byłam głęboko zadziwiona, kiedy odkryłam, że dziecko, któremu pozwolono na uczenie się odrzuca te niższe odruchy. Namawiałam wtedy nauczycieli, by wycofali używanie tych pospolitych nagród i kar, które przestały już dawno nadawać się dla naszych dzieci, a następnie zawęzili swoje działanie do delikatnego kierowania tych dzieci do odpowiedniej dla nich pracy”. M. Montessori

Zalety

Wrażliwość jest zaletą. Moje córki nieustannie zaskakują mnie jak łączą różne fakty i jak same dochodzą do pewnych wniosków, jak zauważają co dzieje się w innych, są troskliwe, empatyczne i niezwykle twórcze. Zwracaj uwagę na zalety swojego dziecka. Znając jego potencjał pomożesz mu rozwijać się w tym czym jest dobre.

„…gdy odłożymy na bok sztuczki, za pomocą których staraliśmy się dzieci wyprowadzić w pole, i przemoc, do której się uciekaliśmy, myśląc, że w ten sposób uda nam się poddać je dyscyplinie, ukażą nam się one w zupełnie innym świetle. Ich uprzejmość jest słodka i absolutna, a ich miłość do wiedzy jest tak wielka, że sprawia, że stają się one zdolne pokonać przeszkody, które – byliśmy przekonani – odwiodłyby ich od wysiłku”. M. Montessor

 

(Visited 254 times, 1 visits today)
Facebookgoogle_plus

4 komentarze

  1. Kwadrans dla Ciebie

    Maj 6, 2017 at 10:01 am

    Myślę, że ogromną rolę i w życiu dziecka jak i dorosłego odgrywa zrozumienie i akceptacja. Od tego wszystko się zaczyna. Sama jestem osobą z wysoką wrażliwością i wiem, jak trudne i ciężkie było dla mnie dzieciństwo, ale także okres dorosłości. Świetny wpis. Pozdrawiam 🙂

    1. Jola

      Jola

      Maj 6, 2017 at 10:34 am

      Dziękuję 🙂 Mam poczucie, że osobom wrażliwym nie dość, że trudniej jest z powodu samej nadwrażliwości to jeszcze przez brak zrozumienia innych osób. Fajnie, że coraz więcej mówi się o wrażliwości w kontekście zalety a nie wady 🙂

  2. Kamil

    Maj 6, 2017 at 10:53 am

    Takich rad powinno być w internecie zdecydowanie więcej… Po za tym wiele z nich można również z powodzeniem stosować wśród dorosłych 🙂

    1. Jola

      Jola

      Maj 6, 2017 at 10:56 am

      Dzięki Kamil 🙂 Mam nadzieję, że się rzeczywiście przydadzą i pomogą. Pozdrawiam ciepło.

Leave a Reply